De Vis voor Stavoren Mark Dion

Stavoren
“Ooit droeg Stavoren het stempel van de visserij. Visvangst en vishandel staan gegraveerd in de culturele herinnering en identiteit van de stad, ook al is de economische en sociale werkelijkheid nu anders. Daarom dacht ik bij mijn verkenning van de stad aan vis, mede gevoed door mijn eigen achtergrond, de havenstad New Bedford. Net als Stavoren probeert ook deze stad om haar eens zo dominante economische positie terug te winnen.
Nieuw cultureel erfgoed
in de Friese Elfsteden
Nieuw cultureel erfgoed
in de Friese Elfsteden

Ook is het karakter van beide steden gevormd rond opmerkelijke mythes: het Vrouwtje van Stavoren bij de een en Moby Dick bij de ander. Deze overleveringen vervullen de bevolking met trots, maar ze kunnen ook een last zijn en de steden verankeren in het verleden. Speurend in de kunsthistorie vond ik een pentekening uit de tijd dat Stavoren een bloeiende havenstad was, en die mij als perfect voor Stavoren toescheen: ‘De grote vissen eten de kleine’ van Pieter Bruegel de Oude uit 1556. De vreemde schoonheid en kracht van dit kunstwerk inspireerde mij voor ‘De visfontein voor Stavoren’. De enorme kop van de massieve vis rijst op uit het bassin en zijn open muil slokt nieuwsgierige bezoekers op om hen binnenin te confronteren met verhalen van Stavoren. De fontein moedigt interactie aan en draait om spel, het groteske en het carnavaleske. Maar hij verwijst ook naar iets serieuzers: het gevoel een waar wonder dat ooit hoorde bij het leven in zee te hebben verloren.”

Mark Dion (Verenigde Staten, 1961) woont in New York City. Dion duikt voor zijn werk diep in de geschiedenis van een onderwerp of een locatie en haalt daar als een archeoloog allerlei verborgen dingen en aspecten uit tevoorschijn die hij op een bijzondere wijze in installaties exposeert. Dat kan ertoe leiden dat hij een toepasselijk vormgegeven ‘kenniscentrum’ wijdt aan de zeemeeuw, naar zijn zeggen ‘een van de meest gehate, maar ook een van de meest intelligente vogels.’ Het typeert hem dat hij aan zijn betrokkenheid bij de wereld en zijn hartstocht voor geschiedenis en wetenschap vaak een humorvolle, maar niet van scherpe kantjes ontdane verpakking geeft. Dion heeft vele internationale projecten en tentoonstellingen op zijn naam en grote musea als het MoMa in New York en de Tate Gallery in Londen hebben werk van hem in hun collecties. Ook ontving hij talloze onderscheidingen.

Fonteinen